Polskie Stowarzyszenie Pedagogów i Animatorów KLANZA zostało powołane w styczniu 1995 roku i jest kontynuacją kilku form organizacyjnych zainicjowanych przez dr Zofię Zaorską w 1990 roku. Powyższe stowarzyszenie opracowało metody aktywizujące, które mogą pomóc w nauczaniu zintegrowanym i blokowym, uczeniu się poprzez działanie i przeżywanie, budowaniu programów i autorskich innowacji pedagogicznych, przeniesienie akcentu z oceniania na informację zwrotną, integrowaniu grup oraz doskonaleniu nauczycieli i pedagogów. Metody te są praktycznym narzędziem reformowania oświaty w obszarze zmiany modelu nauczania - uczenia się.
Zasady obowiązujące w ramach realizacji powyższych metod to:
Dobrowolność uczestnictwa polega na tym, że sam uczestnik decyduje, czy chce wziąć udział w zajęciach. Oczywiście i sam animator powinien sobie uświadomić, że najlepiej jest, gdy proponuje wychowankom to, co sam naprawdę chciałby robić, a nie to, co sądzi, że będzie dla nich dobre. Realizacja tej zasady umożliwia odkrycie własnych autentycznych zachowań i sprzyja uczeniu się.
Uwzględnienie wszystkich poziomów komunikacji dotyczy poziomu rzeczowego i emocjonalnego. Pierwszy uwzględnia możliwie obiektywne, logiczne, prawdziwe informacje, które wymienia się między ludźmi. Drugi wskazuje, że treści kształcenia przyjmowane są zawsze w zależności od emocji towarzyszących procesowi uczenia się a zwłaszcza od dotychczasowego doświadczenia i kontaktów w grupie. Przeżycie jako wartość preferuje zdobycie pozytywnego doświadczenia lub doznania w trakcie pracy w grupie i z grupą. Zdecydowanie unika bezsensownej rywalizacji, przypadkowych zwycięstw, konkurencji, w których jeden zwycięża, a reszta przegrywa. Zabawy uczą współdziałania, współpracy, dostrzegania różnych, mocnych stron wśród uczestników. Dzięki temu łagodzą niepokój przed oceną, lęk przed przegraną i wzmacniają motywację do wysiłku. Różnorodność środków wyrazu oznacza przekazywanie treści oraz wywoływanie emocji poprzez oddziaływanie na różne zmysły. Włącza ona do pracy w grupie następujące formy: ruch, gest, dotyk, taniec, dźwięk, malowanie, gra ról, pantomimę, relaksację, zabawy z chustą animacyjną i tunelem. Wykorzystanie tak dużej gamy środków jest czymś naturalnym w okresie dzieciństwa, lecz z trudem przekonują się do niej dorośli, uwikłani już w swoje przyzwyczajenia i niepewności. Okazuje się jednak, że metody zabawowe, umiejętnie zaproponowane, mogą przełamać tę niechęć i u nich (np. podczas imprez klasowych z udziałem rodziców lub dziadków). Prędko bowiem dostrzegają, że takie sposoby wyrazu ułatwiają komunikację w grupie.
Rodzaje zabaw stosowanych w pedagogice zabawy:
Wśród wielu ofert metodycznych coraz większą popularnością cieszą się formy spędzania wolnego czasu, proponowane przez pedagogikę zabawy. Warto wymienić choćby "Bajkę o Ćwierćlandzie", "Chaosję i Normalię" i "Przygody Robinsona". Propozycji tych nie będzie łatwo zaakceptować tym nauczycielom, którym zależy jedynie na utrzymaniu dyscypliny i dobrym odtworzeniu przekazywanych treści, a także, którzy wykluczają dialog z uczniem, naturalność w kontaktach i oddzielają rolę nauczyciela od bycia sobą, łącznie z posiadanymi zaletami i wadami. Wspomniane metody mogą natomiast wspierać działania na rzecz dobrego kontaktu z grupą (uczniami i rodzicami), rozwoju uczniów z uwzględnieniem ich indywidualnych zdolności, potrzeb, a zarazem różnic w zainteresowaniach oraz doświadczeniach.
Literatura: