opracował:mgr Jacek Mroczek
nauczyciel Zespołu Szkół przy Pogotowiu Opiekuńczymw Rzeszowie

1. Uczenie się rozumienia samych siebie i innych: "Zabawa w czterech kątach". Kąty pomieszczenia zostają ponumerowane od jednego do czterech. Prowadzący podaje kilka pytań jedno po drugim i po cztery ewentualne odpowiedzi, które przyporządkowane są poszczególnym kątom w sali. Dzieci decydują się na jedną możliwość, która najbardziej do nich pasuje, idą do kąta oznaczonego numerem odpowiedzi i rozmawiają tam przez 1-2 minuty na temat swojego wyboru. Następnie podawane jest drugie pytanie i grupy tworzą się na nowo. Przykład: Chcemy porozmawiać na temat naszych zainteresowań. Wszyscy, którzy w wolnym czasie najchętniej: - uprawiają sport, idą do kąta numer 1; - słuchają muzyki albo grają na instrumentach, idą do kąta numer 2; - oglądają telewizję, idą do kąta numer 3; - spotykają się z przyjaciółmi, idą do kąta numer 4. Liczba pytań, po których tworzą się "narożne grupy" jest dowolna. W zależności od ich charakteru dzieci mogą w przeciągu bardzo krótkiego czasu dowiedzieć się wiele nowych rzeczy na temat swoich kolegów i koleżanek.

2.Opanowanie i przezwyciężanie złości i agresji.

• "Walka kogutów". Dzieci dobierają się parami i stają naprzeciwko siebie. Oboje

• "Papierowa wojna". Grupa dzieli się na dwie, jednakowej wielkości podgrupy, z których każda zaznacza sobie takie samo "pole walki". Na gwizdek prowadzącego wszystkie dzieci zaczynają formować z papieru kule i obrzucać się nimi nawzajem. Tej podgrupie, która po zakończeniu starcia będzie miała mniej papierowych kul na swoim polu, może zostać przyznany tytuł zwycięzcy.

• "Start rakiety". Dzieci: a) bębnią palcami po blacie stołu, najpierw cicho i powoli, a potem coraz szybciej i głośniej b) uderzają płaskimi dłońmi o stół lub klaskają, również z natężającą się głośnością i we wzrastającym tempie c) tupią nogami, także tutaj zaczynając cicho i powoli, a potem coraz głośniej i szybciej d) cicho naśladują brzęczenie owadów, przechodzące aż do bardzo głośnego wrzasku e) hałas i szybkość ruchów stopniowo wzrastają, dzieci wstają gwałtownie ze swoich miejsc, wyrzucają z głośnym wrzaskiem ramiona do góry - rakieta wystartowała. Powoli dzieci znowu siadają na swoich miejscach. Ich ruchy uspokajają się. Hałas przebrzmiewa, słychać już tylko cichutkie brzęczenie owadów, które stopniowo zanika, aż wszystko ucichnie - rakieta znikła za chmurami.
• "Głaskanie jeża". Uczestnicy dobierają się parami. Jedno dziecko będzie najpierw "jeżem", musi się więc "najeżyć", to znaczy zwinąć w ciasny kłębek, tak jak robią to te zwierzęta (podciągnąć kolana, objąć je mocno ramionami, zamknąć oczy, głowę wcisnąć pomiędzy nogi) i spróbować wyobrazić sobie, że jest urażone i zdenerwowane. Drugie dziecko usiłuje teraz wydobyć partnera z tej izolacji. Może ono głaskać "jeża", rozmawiać z nim, delikatnie przetaczać go w jedną i drugą stronę itp. Nie wolno mu przełamywać tego "najeżenia się" siłą. Często pomaga wyobrażenie sobie, co czułoby ono samo, gdyby było w takiej sytuacji. Po pewnym czasie następuje zmiana ról. Na koniec grupa ma możliwość porozmawiania na temat doświadczeń zdobytych w trakcie tego ćwiczenia prze z dzieci, które się "najeżyły"i które "głaskały jeża".

3. Ćwiczenia wyobrażeniowo-wizualizacyjne i relaksacyjne:

• "Sprzedawca lodów". Dzieci kładą się wygodnie na plecach i zamykają oczy. Z każdym oddechem stają się coraz bardziej odprężone i rozluźniono. Oddychając przeponą (technika oddechu relaksacyjnego) wyobrażają sobie sprzedawcę lodów ubranego na biało, który wyciąga duży rożek i nakłada na niego następujące lody: gałka truskawkowa - kolor czerwony, gałka pomarańczowa - kolor pomarańczowy, gałka cytrynowa - kolor żółty, gałka pistacjowa - kolor zielony, gałka jagodowa - kolor niebieski, gałka winogronowa - kolor liliowy. Uczestnicy "przyglądają się" uważnie swojemu rożkowi w kolorze tęczy. Wyobrażają sobie, że zjadają każdą gałkę.

• "Bezwładność". Uczniowie leżąc na plecach z zamkniętymi oczami wyobrażają sobie, że poszczególne części ciała stają coraz bardziej ciężkie: głowa, ramiona, prawa ręka, lewa ręka, tułów, biodra, prawa noga, lewa noga. Następnie wszystkie te części ciała stają się coraz bardziej lekkie w porządku odwrotnym do wyżej wymienionego.

4.Stymulacja odprężeniem:

• "Lustro". Uczniowie dobierają się w pary i ustawiają się naprzeciw siebie. Pierwsza osoba wykonuje jakieś ruchy a druga osoba natychmiast stara się je dokładnie naśladować.

Potem następuje zmiana ról.

• "Rozmowa stóp". Dzieci w parach siadają naprzeciw siebie i zdejmują buty. Nie mówiąc

• "W zoo". Uczniowie dobierają się parami. Pierwsze dziecko kładzie się na brzuchu a

drugie klęczy obok i udaje zwierzęta z zoo maszerujące po plecach partnera. Najpierw nadchodzi słoń. Idzie ciężkimi krokami - dłonie na płasko udają ciężkie kroki. Biegnie koń - dłonie uderzają lekko w rytmie galopu konia. Australijski kangur skacze ogromnymi skokami po plecach - dłonie luźne w nadgarstkach uderzają lekko, wykonują skok i lądują lekko na plecach. Łasica skrada się po łup - opuszki palców delikatnie i lekko przebiegają po plecach. Lwica liże swoje małe - płaską dłonią głaskanie pleców od góry do dołu. Wąż przesuwa się wśród traw - ręka wije się po plecach. Ulubione zwierzę wygina grzbiet - delikatnie głaszczemy plecy. Na koniec następuje bardzo delikatne pożegnanie z współćwiczącym. Zmiana pozycji i powtórzenie ćwiczenia.

• "Mruczenie". Uczniowie chodzą po sali wsłuchując się w swoje ciało, sprawdzają co się

dzieje, gdy mruczą. Wydają przy tym najróżniejsze dźwięki: niskie, wysokie, ciche, głośne, takie jakie im się podobają. Wsłuchują się w to co czują oraz szukają dźwięku, który ich zdaniem najbardziej im odpowiada. Wydają ten dźwięk cały czas tak aby wszyscy utworzyli orkiestrę ulubionych dźwięków.

• "Słuchanie muzyki całym ciałem". W czasie słuchania muzyki odbieramy ją nie tylko

5.Medytacja plastyczna. Rozdanie przez nauczyciela rysunków mandali dla dzieci i rodziców celem pokolorowania
  ich kredkami woskowymi lub ołówkowymi. Mandale kolorowane są przy dźwiękach muzyki relaksacyjnej.

6. Podsumowanie zajęć.