,,... w wielu szkołach określenie nauczanie wspomagane komputerowo oznacza użycie komputera do uczenia dziecka. Według mojej wizji - to dziecko programuje komputer, a poprzez to osiąga poczucie zdolności kontroli nad jednym z najnowocześniejszych i najpotężniejszych wytworów technologii oraz sztuki tworzenia modeli".

Seymour Papert

Komputer jest urządzeniem, które w ostatnich latach zrobiło chyba największą karierę. Spotykamy je niemal wszędzie - w bankach, urzędach, magazynach, sklepach, dużych i małych firmach, w szkołach i pokojach dziecinnych. Służą do wykonywania zarówno poważnych operacji finansowych, planowania i stymulacji działań wojskowych, do nauki jak i do zabawy. Jakie są przyczyny tego, że komputery stają się coraz bardziej nieodłącznym elementem naszego życia? Oto kilka z nich:

1. Komputery dzięki nieprawdopodobnej szybkości działania umożliwiają wykonanie w stosunkowo krótkim czasie obliczeń, na które człowiek musiałby poświęcić całe lata.
2. Czynności mało interesujące, często nużące, które wymagają wielokrotnego powtarzania są sprawnie wykonywane przez komputer, uwalniając tym samym od tego człowieka.
3. Podczas swojej pracy człowiek popełnia niezliczone pomyłki. Ta sama praca może być wykonana przez komputer bezbłędnie (pomijając błędy wynikające z wadliwego oprogramowania i złego funkcjonowania sprzętu).
4. Pewne operacje np. badawcze, które są niebezpieczne lub wręcz niemożliwe do wykonania przez człowieka, mogą być realizowane przez komputery.
5. Komputery mogą służyć do gromadzenia ogromnej ilości informacji i do administrowania nimi. Ich użyteczność w tej dziedzinie polega na szybkim wyszukiwaniu odpowiednich danych, łączeniu ich ze sobą, wyciąganiu wniosków z pewnych, czasem pozornie mało powiązanych informacji.
6. Tworzą możliwość korzystania z informacji zawartych w bazach danych całego świata oraz ich wymiany poprzez międzynarodową sieć komputerową Internet; dokonują tego niezwykle szybko, powodując przyśpieszenie rozwoju wielu dyscyplin naukowych.
7. Mogą ułatwić wykonanie wielu codziennych czynności lub być bardziej komfortowym narzędziem niż stosowane dotychczas.
8. Komputery umożliwiają symulowanie pewnych zjawisk, dzięki czemu są doskonałym narzędziem dla inżynierów i naukowców (np. symulator lotów). Ta sama własność sprawia, że stają się one niezastąpione w dydaktyce.

W czasie, gdy dokonywano pierwszych poważnych prób wykorzystania systemów komputerowych w dydaktyce, nauczanie programowane wydawało się powszechnie najbardziej obiecującym nurtem. Uwidaczniał się wtedy silny wpływ teorii behawiorystycznych, reprezentowanych m.in. przez B. Skinnera, przedstawionych w jego książce ,,Verbal Behaviour". Według zwolenników tej koncepcji, komputer miał przedstawiać użytkownikowi małe porcje informacji i w zależności od reakcji uczącego się, kierować go wzdłuż odpowiedniej ścieżki przez cały materiał.

Komputer niewątpliwie znakomicie realizuje nauczanie programowane, jednakże nauczanie jak każde działanie człowieka nie bardzo daje się zaprogramować. Użyteczność oprogramowania, w którym uczeń jest kierowany w nieskończony potok informacji i pytań jest dość wątpliwa. Umożliwia co prawda mechaniczne przyswojenie szeregu wiadomości, ale nie pobudza go do aktywności. Ten typ komputerowej edukacji nazwano nawet edukacyjnym ,,MacDonaldem", którego produkty są przyswajane bez żadnego wysiłku ( Landow ).

Na skutek powszechnej krytyki tego typu nauczania w latach osiemdziesiątych doszło do zmiany filozofii edukacji wspomaganej komputerowo. Jednym z pierwszych przedstawicieli nowego myślenia w tym zakresie był wcześniej cytowany Saymour Papert. Autor ten rozumiał programowanie komputera dosłownie - dziecko samodzielnie miało pisać programy wykonywane przez żółwia i dokonywać eksploracji Mathlandu (Kraju Matematyki). Jednak podstawową różnicą między nauczaniem programowanym a poglądami S. Paperta był nie sam fakt wykorzystania LOGO przez dzieci, a to, że decydowały one o tym, w jaki sposób i do czego chcą wykorzystać program komputerowy. Koresponduje to z zasadą dydaktyki ogólnej mówiącą o świadomym i aktywnym udziale uczącego się w procesie nauczania - uczenia się, a będącą podstawą wszystkich nowoczesnych systemów dydaktycznych.

Opracował: Adam Banach