Formy edukacji ekologicznej realizowane w procesie nauczania dzieci w młodszym wieku szkolnym.
opracowała: mgr Jadwiga Giszczak
Pojęcie - forma edukacji - w polskiej pedagogice ma wiele znaczeń. Forma edukacji to cała organizacyjna strona nauczania i uczenia się wychowywania i samowychowywania, a więc określenie czynności nauczyciela i dzieci.
Formy podobnie jak i środki i metody dydaktyczne są dialektycznie związane z treściami edukacji ekologicznej. Dlatego można wyodrębnić 2 zasadnicze grupy form edukacji środowiskowej: formy ogólne i formy szczegółowe, swoiste dla określanych treści.
Do ogólnych form edukacji środowiskowej dzieci zalicza się:
Światowy dzień ochrony Środowiska 5 czerwca
Światowy Dzień Meteorologii 23 marca
Dni Lasu i Zadrzewień 1 - 30 kwietnia
Tydzień Czystości Wód 1 - 7 kwietnia
Dzień Leśnika w pierwszą niedzielę
czerwca
Jedną z podstawowych form zapoznawania dzieci ze środowiskiem przyrodniczym i jego ochroną jest wycieczka i spacer.
Celami wycieczki i spaceru powinno być:
Dlatego wycieczki i spacery powinny być:
Przygotowanie wycieczki, a także spaceru powinno obejmować takie czynności nauczyciela jak:
W czasie wycieczki należy dążyć do osiągnięcia ustalonych celów przez stosowanie odpowiednio dobranych metod uczenia się dzieci.
Czynności konieczne należy dość często przeplatać zabawami, ćwiczeniami gimnastycznymi, piosenką oraz przerwami na odpoczynek i spożycie przygotowanego posiłku.
Przed zorganizowaniem wycieczki trzeba uświadomić dzieci, że nie wolno:
2. Apel.
Apele - to bardzo krótkie zbiórki dzieci w określonym miejscu w celu poinformowania ich o wyjątkowym wydarzeniu, związanym m.in. z ochroną środowiska, jak np. o tym, że trwają "Dni Ochrony Przyrody" i z tej okazji zorganizowano wystawę.
Do apelu można włączyć także dzieci, które mogą powiedzieć kilka wierszy, zaśpiewać piosenkę o tematyce zgodnej z treścią apelu.
W apelu może uczestniczyć zaproszona przez szkołę inna osoba.
3. Wystawa.
Wystawy związane z ochroną środowiska człowieka powinny być udostępniane zarówno dzieciom jak i rodzicom.
Przedmiotami wystawy mogą być:
Dobór eksponatów wystawowych zależy od adresata wystawy i jej celu.
Najlepszym okresem organizowania wystaw jest wiosna, jesień, a także dni związane z obchodami.
4. Konkurs.
Konkursy są jedną z bardziej aktywizujących form zapoznania się z ideą ochrony środowiska i jej propagowania. Konkursy ze względu na czas trwania mogą być błyskawiczne, krótkotrwałe i długotrwałe.
Najbardziej przydatne z wychowawczego i poznawczo-ksztaltującego punktu widzenia dla najmłodszych dzieci są konkursy błyskawiczne i krótkotrwałe.
W zależności od liczby uczestników zaangażowanych w realizację określonych zadań konkursy są: zespołowe lub indywidualne. Mogą mieć formę wypowiedzi słownych, graficznych i pantomimicznych oraz wytworów politechnicznych.
Konkursy słowne mogą obejmować:
Konkursy graficzne mogą być następujące:
Konkursy pantomimiczne to:
Konkursy politechniczne mogą obejmować:
Bardzo ważne jest, aby prace konkursowe zwłaszcza wyróżnione były wyeksponowane na przygotowanej w tym celu wystawy, udostępnianej dla rodziców.
Wdrażając dzieci od najmłodszych lat do czynnego udziału w procesie ochrony przyrody, przyczyniamy się do ukształtowania poczucia odpowiedzialności za utrzymanie ekosystemów naturalnych, zwłaszcza czystych wód, nieskażonej zieleni i atmosfery oraz ekosystemów sztucznych, tworzonych przez człowieka tj. parków, ogrodów, pól, łąk, lasów i jezior.
Rozwijamy też zdolność odczuwania piękna przyrody, jej krajobrazów oraz twórczego włączania się do działań na rzecz ochrony przyrody i środowiska człowieka.