Formy edukacji ekologicznej realizowane w procesie nauczania dzieci w młodszym wieku szkolnym.

opracowała: mgr Jadwiga Giszczak


Pojęcie - forma edukacji - w polskiej pedagogice ma wiele znaczeń. Forma edukacji to cała organizacyjna strona nauczania i uczenia się wychowywania i samowychowywania, a więc określenie czynności nauczyciela i dzieci.

Formy podobnie jak i środki i metody dydaktyczne są dialektycznie związane z treściami edukacji ekologicznej. Dlatego można wyodrębnić 2 zasadnicze grupy form edukacji środowiskowej: formy ogólne i formy szczegółowe, swoiste dla określanych treści.

Do ogólnych form edukacji środowiskowej dzieci zalicza się:

  1. Wycieczki, spacery i kuligi,
  2. Prace praktyczne na rzecz ochrony, kształtowania i ulepszenia środowiska,
  3. Uczestniczenie w pracach koła LOP i Straży Ochrony Przyrody oraz konkursach i pracach społecznie użytecznych,
  4. Udział w propagowaniu idei ochrony środowiska,
  5. Odbiór audycji radiowych, telewizyjnych, przeglądanie czasopism i albumów przyrodniczych oraz innych źródeł wiedzy o stanie i pięknie środowiska przyrodniczego oraz o jego ochronie i kształtowaniu,
  6. Udział w tzw. Akcjach ochrony środowiska związanych z takimi obchodami jak:

Światowy dzień ochrony Środowiska 5 czerwca

Światowy Dzień Meteorologii 23 marca

Dni Lasu i Zadrzewień 1 - 30 kwietnia

Tydzień Czystości Wód 1 - 7 kwietnia

Dzień Leśnika w pierwszą niedzielę

czerwca

 

  1. Wycieczka i spacer.

Jedną z podstawowych form zapoznawania dzieci ze środowiskiem przyrodniczym i jego ochroną jest wycieczka i spacer.

Celami wycieczki i spaceru powinno być:

Dlatego wycieczki i spacery powinny być:

Przygotowanie wycieczki, a także spaceru powinno obejmować takie czynności nauczyciela jak:

W czasie wycieczki należy dążyć do osiągnięcia ustalonych celów przez stosowanie odpowiednio dobranych metod uczenia się dzieci.

Czynności konieczne należy dość często przeplatać zabawami, ćwiczeniami gimnastycznymi, piosenką oraz przerwami na odpoczynek i spożycie przygotowanego posiłku.

Przed zorganizowaniem wycieczki trzeba uświadomić dzieci, że nie wolno:

2. Apel.

Apele - to bardzo krótkie zbiórki dzieci w określonym miejscu w celu poinformowania ich o wyjątkowym wydarzeniu, związanym m.in. z ochroną środowiska, jak np. o tym, że trwają "Dni Ochrony Przyrody" i z tej okazji zorganizowano wystawę.

Do apelu można włączyć także dzieci, które mogą powiedzieć kilka wierszy, zaśpiewać piosenkę o tematyce zgodnej z treścią apelu.

W apelu może uczestniczyć zaproszona przez szkołę inna osoba.

3. Wystawa.

Wystawy związane z ochroną środowiska człowieka powinny być udostępniane zarówno dzieciom jak i rodzicom.

Przedmiotami wystawy mogą być:

Dobór eksponatów wystawowych zależy od adresata wystawy i jej celu.

Najlepszym okresem organizowania wystaw jest wiosna, jesień, a także dni związane z obchodami.

4. Konkurs.

Konkursy są jedną z bardziej aktywizujących form zapoznania się z ideą ochrony środowiska i jej propagowania. Konkursy ze względu na czas trwania mogą być błyskawiczne, krótkotrwałe i długotrwałe.

Najbardziej przydatne z wychowawczego i poznawczo-ksztaltującego punktu widzenia dla najmłodszych dzieci są konkursy błyskawiczne i krótkotrwałe.

W zależności od liczby uczestników zaangażowanych w realizację określonych zadań konkursy są: zespołowe lub indywidualne. Mogą mieć formę wypowiedzi słownych, graficznych i pantomimicznych oraz wytworów politechnicznych.

Konkursy słowne mogą obejmować:

Konkursy graficzne mogą być następujące:

Konkursy pantomimiczne to:

Konkursy politechniczne mogą obejmować:

Bardzo ważne jest, aby prace konkursowe zwłaszcza wyróżnione były wyeksponowane na przygotowanej w tym celu wystawy, udostępnianej dla rodziców.

Wdrażając dzieci od najmłodszych lat do czynnego udziału w procesie ochrony przyrody, przyczyniamy się do ukształtowania poczucia odpowiedzialności za utrzymanie ekosystemów naturalnych, zwłaszcza czystych wód, nieskażonej zieleni i atmosfery oraz ekosystemów sztucznych, tworzonych przez człowieka tj. parków, ogrodów, pól, łąk, lasów i jezior.

Rozwijamy też zdolność odczuwania piękna przyrody, jej krajobrazów oraz twórczego włączania się do działań na rzecz ochrony przyrody i środowiska człowieka.