1.Identyfikacja problemu:

Temat: Jak rozwijać zdolności językowe dziecka uzdolnionego?

Już podczas pierwszych lekcji języka angielskiego z klasą IV zauważyłam, że jedna dziewczynka wykazuje większe zainteresowanie przedmiotem niż pozostali uczniowie. Objawiało się to zwiększoną aktywnością Izy podczas pracy na lekcji. Wszystkie polecenia wykonywała szybko
i bezbłędnie, poprawnie wymawiała wszystkie nowe i wcześniej poznane słowa, szybko je zapamiętywała i długo przechowywała w pamięci potrafiąc wykorzystać po dłuższym czasie. Często zdarzało się, że gdy żadne dziecko
z klasy czegoś nie wiedziało, Iza zawsze miała gotową , bezbłędną odpowiedź. W pierwszym teście sprawdzającym uzyskała maksymalną ilość punktów jako jedyna w klasie. Wszystkie te elementy wskazywały na to, że mam do czynienia z dzieckiem o wybitnych zdolnościach językowych. Wbrew pozorom, praca z takim dzieckiem nie jest łatwa, gdyż trzeba mu stworzyć takie warunki rozwoju, aby nie straciła zapału do pracy w poczuciu "wiem wszystko".

2.Geneza i dynamika zjawiska:
Iza jest najmłodszym dzieckiem w rodzinie, ma troje rodzeństwa, którzy są już dorośli. Aby bliżej poznać dziewczynkę i stosunki panujące w rodzinie przeprowadziłam z nią test "Rysunek rodzinny". Z jego analizy wywnioskowałam, że dziewczynka jest silnie związana z matką
i siostrami. Narysowała je w pierwszej kolejności, a przy omawianiu rysunku podkreśliła, że mama jest najmilszą osobą w rodzinie. W rodzinie panuje silna więź emocjonalna. Spędzają ze sobą czas wolny, siostry rozpieszczają Izę kupując jej często drobne upominki. Atmosfera rodzinna sprzyja więc rozwojowi dziecka. Przeprowadziłam również wywiad z mamą, z którego dowiedziałam się, że dziewczynka nie poświęca wiele czasu na naukę, ale lekcje odrabia zaraz po przyjściu ze szkoły i zjedzeniu posiłku. Dłużej przygotowuje się przed sprawdzianami. Mama powiedziała mi również, że Iza często "popisuje się" w domu nowymi słówkami lub zdaniami z języka angielskiego. Cieszy się, gdy rozumie pojedyncze słowa z piosenek lub filmów. Z rozmowy z innym nauczycielami dowiedziałam się, że Iza jest na ich przedmiotach bardzo dobrą uczennicą, ale nie wyróżnia się aż tak bardzo od pozostałych dobrych uczniów.

Klasa, do której uczęszcza Iza liczy 24 uczniów i stanowi ogólny poziom klasy dobrej. Jednak tempo pracy dziewczynki wyraźnie odbiegało od pozostałych uczniów, co często stwarzało problem, gdyż jest ona dzieckiem ruchliwym i po szybkim wykonaniu zadania, albo podpowiadała koleżankom, albo zaczynała zajmować się czymś innym lub po prostu rozmawiać. Obserwując ją na zajęciach, dostrzegłam, że bardzo koncentruje się na wykonaniu zadania. Podczas, gdy inni dopiero zabierają się do pracy, rozglądają się, zaczynają czytać polecenie lub zaglądają do sąsiada, Iza jak bezbłędny komputer czyta szybko polecenie i skupiona wykonuje zadanie. Ciągle też zgłaszała się do odpowiedzi, czasem nie dając szansy innym uczniom. Problem, jak zorganizować pracę z klasą, aby jednocześnie realizując program obowiązujący wszystkich uczniów, rozwijać zainteresowanie i talent uczennicy uzdolnionej, stał się dla mnie wyzwaniem.

3.Znaczenie problemu:
Obowiązkiem nauczyciela jest dbać o wszechstronny rozwój osobowości ucznia. Szczególnie ważne jest, moim zdaniem, rozwijanie wrodzonych uzdolnień i zainteresowań, bo nie ma nic gorszego niż zaprzepaszczony talent.

4.Prognoza:
Negatywna: W przypadku zaniechania odpowiednich oddziaływań nastąpi zahamowanie rozwoju uzdolnień, osiąganie wyników poniżej intelektualnych możliwości, zniechęcenie dziecka do aktywnej pracy, niezadowolenie z lekcji i nauczyciela, co w efekcie zmniejszy jej zapał i zainteresowanie językiem. Możliwe jest również pojawienie się negatywnych odruchów społecznych, związanych ze stawianiem dziecku wymagań poniżej jego możliwości.

Pozytywna: Wdrożenie odpowiednich oddziaływań pedagogicznych spowoduje rozwój zdolności językowych uczennicy, sprawi satysfakcję dziecku, jego rodzicom i nauczycielom. To z kolei doprowadzi do wzrostu poczucia własnej wartości uczennicy i być może wpłynie pozytywnie na inne dzieci, które będą miały wzór do naśladowania.

5.Propozycje rozwiązania:

Głównym celem moich działań będzie:

Oto działania jakie postanowiłam podjąć:

6. Wdrażanie oddziaływań:
Zamierzone działania realizowałam wielopłaszczyznowo. Zachęcałam Izę (przy okazji inne dzieci) do "zbierania" i zapamiętywania słówek i zwrotów angielskich z różnych źródeł: piosenek, filmów, gier komputerowych i dzielenia się nimi z pozostałymi dziećmi. Ustawiłam w klasie pudełko z napisem "English box", do którego dzieci wrzucały karteczki z nowymi słowami. Co kilka dni odczytywaliśmy te wyrazy i zapisywaliśmy wraz z tłumaczeniem na specjalnej liście zawieszonej nad pudełkiem. Jak można było przewidzieć, najwięcej słówek przynosiła Iza, co sprawiło jej wiele satysfakcji i zachęcało do zwiększonej aktywności. Aby odpowiednio zorganizować dziewczynce czas na lekcji w taki sposób, aby nie było w nim miejsca na nudę, jeśli wykona wcześniej zadanie, prawie do każdej lekcji przygotowywałam karteczki z zadaniami dodatkowymi, po które mogła sięgnąć, gdy zostanie jej czasu. Izie bardzo się to podobało i często z tego korzystała. Korzystały również inne dzieci, które pragnąc jej dorównać, koncentrowały się lepiej na zadaniu tak, aby szybciej je wykonać i mieć czas na wykonanie zadania dodatkowego. Również na sprawdzianach zawsze dawałam kilka zadań dodatkowych, w których znajdowały się treści wykraczające ponad program. Korzystała z nich Iza, ale często i inne dzieci, co uważam za tym większy sukces. Zachęciłam Izę do wzięcia udziału w gminnym konkursie języka angielskiego, który sama zorganizowałam. Konkurs był kolejnym sukcesem dziewczynki, gdyż zwyciężyła na etapie szkolnym, a potem gminnym współzawodnicząc z rówieśnikami z trzech innych szkół. Sukcesy Izy i innych dzieci były prezentowane na gazetce Samorządu Uczniowskiego, a nagrody wręczane na apelach szkolnych. Zorganizowałam też pomoc koleżeńską dla uczniów słabszych, do której zaangażowałam Izę. Powierzone zadania wykonywała bardzo chętnie.

7. Efekty:
W efekcie podjętych działań uczennica uzdolniona rozwijała systematycznie swoje zdolności językowe. Robiła coraz większe postępy czerpiąc z nauki satysfakcję i motywację do większej aktywności. Uzyskując wysokie wyniki wykraczające ponad program obowiązkowy zasłużyła na ocenę celującą. A co najważniejsze, czerpała przyjemność z nauki języka obcego, efektywnie wykorzystując czas, nie pozostawiając miejsca na nudę.